turkdiyet.com: Diyetler > Makaleler > Kan ve kolesterol düzeylerini etkileyen risk faktörleri
Genler: Kalıtım kolesterol seviyeleri üzerinde önemli bir etkendir.
Araştırmacılar aile ile ilişkili hypercholesterolemia ve diğer ailevi kolesterol
bozukluklarından dolayı tüm dünya da her yıl 10 milyon orta yaşlı insanın
öldüğüne inanmaktadırlar.Bazı kişiler Karaciğerde LDL alıcılarının eksikliği ile
doğarlar.Bu yüzden karaciğerin filtre kapasitesi sınırlıdır. Başka karaciğer
bozuklukları da kolesterol seviyelerini etkilerler.
Tiroid hastalıkları, diabet gibi bazı genetik faktörlerde kolesterol
seviyelerini arttırıcı etki gösterebilirler.Bu sebeple ailenin tıbbi öyküsünün
bilinmesi önemlidir.Ailede erken yaşlarda geçirilmiş kalp krizi veya kalp
krizine bağlı ölüm öyuküsü varsa
koroner arter hastalığı veya yüksek kolesterol riski ailevi olarak artmaktadır.
Yağlı Yiyecekler. Eğer yağlı yiyecekleri çok fazla tüketiyorsanız kanınızdaki
LDL seviyeleri yükselecektir. Kolesterol et, peynir gibi hayvansal gıdalarda ve
hazır gıdalarda çokça bulunur.Bunları tükettiğinizde vücudunuz daha çok sature
yağ ve kolesterol emer.
Hareketsiz yaşam tarzı. Diyet kadar önemli bir risk aktörüdür. İstatistikler
fiziksel aktivite ile kolesterol düzeyleri arasında direk ilişki olduğunu
göstermektedir. fiziksel aktivitesi az olan kişilerde HDL düşük, LDL yüksektir
ve koroner arterlerde plaklar oluşmaktadır.
Aşırı Kilo. Ciddi derecede şişman kişilerin kanlarında kolesterol ve trigliserid
miktarları oldukça yüksektir. amerikan Kalp Birliği aşırı şişmanlığı kalp-damar
hastalıkları açısından büyük risk faktör olarak kabul etmektedir.Çünkü aşırı
şişman kişiler hareketsizdirler ve beslenme alışkanlıklarında yağlı yiyeceklerin
payı çok yüksektir.Bu da arterler de plaklar oluşumunu hemen hemen
garantilemektedir.
Sigara. Sigara içenler yüksek kolesterol seviyeleri açısından risk
grubundadırlar. Sigara içenlerin arterlerinin iç duvarlarının yüzeylerinde
düzensizlikler oluşur ve bu düzensiz yüzey daha çok yağ tutulumuna sebep olur.
Sigara içenlerde HDL miktarları yaklaşık olarak %15 azalmaktadır. Genellikle
hareketsiz yaşantı tarzına eğilimlidirler. Düşük HDL düzeyleri ile tütünün
toksik etkileri bir araya geldiğinde kalp krizi riskinin arttığı görülmektedir.
Aşırı Alkol Tüketimi. Ilımlı miktarlarda tüketilen alkolün(özellikle günde
bir-iki bardak kırmızı şarabın) yararı,aşırı miktarlarda tüketilen alkolun ise
karaciğere zararı ve kolesterol ve trigliserid düzeylerini yükseltici etkisi
vardır.
Yaşlanma. Yaşla beraber genellikle kolesterol düzeylerinde de artış görülür.
45yaş ve daha üstündeki erkekler, 55 yaş ve daha üstündeki bayanlar her yıl
kolesterol seviyelerini ölçtürmelidirler.Ayrıca sigara ve hareketsizlik gibi
diğer risk faktörlerden mümkün olduğunca uzak durmalıdırlar.
Cinsiyet.Erkeklerde 45 yaş ve üzerinde yüksek LDL düzeyleri görülme sıklığı
artar.
Kadınlarda ise menapozu izleyen dönemlerde kolesterol seviyesinde belirgin artış
görülür.
Ancak hormon replasman tedavisi yapılan kadınlarda kolesterol düzeyleri
azalmaktadır.
Uzun Süreli Hastalıklar. Kronik hastalıklar yüksek kolesterole neden
olabilirler.Çalışmalar diabet, böbrek hastalıkları, karaciğer hastalıkları ve
hipotiroidizm'in kandaki lipoprotein dengesini değiştirdiğini ve
kardiyıovasküler hastalık riskini arttırdığını göstermiştir.
Yüksek kan basıncı (Hipertansiyon). Damar yapılarında değişiklikler oluşmuştur
ve risk artmıştır. Bazı tansiyon ilaçları LDL ve Trigliseridleri arttırıp HDL yi
düşürebilir.Kontrollere önem vermek gereklidir.
Stres. Stres ve yüksek kolesterol düzeyleri arasındaki ilişki henüz kanıtlanmış
değildir.Ancak bazı araştırmacılar stres altındaki insanların kendilerini daha
çok yiyerek veya alkol ve tütün tüketimini arttırarak teselli ettiklerini, bunun
da kolesterol düzeylerini olumsuz etkilediğini savunmaktadırlar.
Uyarı: Sitede yer alan bilgiler, hiçbir zaman bir hekim tedavisinin ya da konsültasyonunun yerini alamaz! Diyetlere başlamadan önce bir diyetisyene başvurmanız tavsiye edilir.
© 2005 turkdiyet.com - Anasayfa | Diyetler | Hesaplamalar | Grafikler | Makaleler